पुणे: देशातील वाढत्या डिजिटल गुन्ह्यांबद्दल जनतेला सतर्क करण्यासाठी, टेलिकॉम कंपन्यांनी कॉलर ट्यूनच्या स्वरूपात सायबर सुरक्षेची माहिती जोडली आहे. “देशातील दररोज 6000 हून अधिक लोक सायबर गुन्हेगारांमुळे कोट्यवधी रुपये गमावतात…” ही कॉलर ट्यून जागरूकतेसाठी ठीक आहे. पण प्रत्येक कॉलपूर्वी ती येणे ही मोठ्या संकटापेक्षा कमी नाही. एखाद्याचा कॉल कितीही तातडीचा असला तरी, अमिताभ बच्चन यांच्या आवाजातील ही कॉलर ट्यून ऐकल्याशिवाय त्याचा कॉल करता येत नाही.
कोरोना काळातही अशीच परिस्थिती निर्माण झाली होती. त्या काळातही लोकांनी सरकारला असे सुचवले होते की, दररोज पहिल्या कॉलपूर्वी अशी कॉलर ट्यून असणे ठीक आहे. परंतु प्रत्येक कॉलवर ती असणे ही एक मोठी समस्या आहे. मोठ्या विरोधानंतर सरकारने ती काढून टाकली. आता सायबर गुन्ह्यांबाबत या कॉलर ट्यूनबाबतही तीच परिस्थिती निर्माण झाली आहे. दररोज लोक सोशल मीडियावर ही कॉलर ट्यून बंद करण्याची मागणी करत आहेत. या संदर्भात अनेकांनी आरटीआय देखील दाखल केला आहे.
हा सायबर अलर्ट आवाज काय आहे?
भारत सरकारच्या सूचनांनुसार टेलिकॉम कंपन्या प्रत्येक आउटगोइंग कॉलपूर्वी एक इशारा संदेश देत आहेत. यामध्ये वापरकर्त्यांना स्पॅम कॉल, संशयास्पद लिंक्स किंवा ओटीपी शेअर न करण्याबाबत इशारा देण्यात येत आहे. हा ऑडिओ सुमारे 30 सेकंदांचा आहे आणि लोकांना सुरक्षित वर्तन स्वीकारण्याची सूचना देतो. त्याचा उद्देश लोकांना डिजिटल फसवणुकीपासून वाचवणे आहे, परंतु प्रत्येक कॉलवर ते वारंवार ऐकणे ही एक मोठी समस्या आहे.
उपाय: फक्त “१” दाबा आणि पुढे जा.
राजस्थान पोलिस उपनिरीक्षक आरती सिंह तंवर यांनी सोशल मीडियावर या समस्येवर उपाय शेअर केला आहे. त्यांच्या मते, कॉलच्या सुरुवातीला हा मेसेज वाजायला लागल्यावर कीपॅड उघडा आणि “१” दाबा. असे केल्याने कॉलर ट्यून थांबतो. तुम्ही ० आणि ८ दाबूनही ते संपवू शकता.
