Cough Syrup: देशभरात खोकल्याच्या सिरपचा होणारा अतिवापर, डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय होणारी सर्रास विक्री आणि औषध निर्मितीतील दोष यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने जारी केलेल्या नव्या अधिसूचनेनुसार, आता ग्राहकांना कोणत्याही औषध दुकानातून (मेडिकल स्टोअर) डॉक्टरांच्या वैध प्रिस्क्रिप्शनशिवाय कोणतेही सिरप खरेदी करता येणार नाही. बाजारातील वाढती भेसळ आणि ओव्हर-द-काउंटर (OTC) औषध खरेदीचे वाढते धोके टाळण्यासाठी सरकारने हा कडक नियम लागू केला आहे.
नियम मोडल्यास परवाना रद्द होणार
या नव्या नियमाला ‘ड्रग्ज (पाचवी सुधारणा) नियम, २०२६’ असे नाव देण्यात आले असून, सिरपच्या बेकायदेशीर विक्रीवर आता पूर्णपणे बंदी असेल. शासकीय आदेशानुसार, ‘शेड्युल के’ (Schedule K) च्या नियमांमध्ये मोठे बदल करण्यात आले असून, संबंधित औषधांच्या यादीतून “सिरप” हा शब्दच अधिकृतपणे वगळण्यात आला आहे. याचा अर्थ आता सिरपची विक्री सामान्य औषधांप्रमाणे मुक्तपणे करता येणार नाही. जर एखाद्या औषध विक्रेत्याने डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय किंवा योग्य परवान्याशिवाय सिरपची विक्री केली, तर त्याच्यावर कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल आणि त्याचा व्यावसायिक परवाना तातडीने रद्द केला जाईल. विशेषतः लहान मुलांचे आरोग्य आणि सुरक्षा लक्षात घेऊन ही कठोर पावले उचलली जात आहेत.
लहान मुलांचा मृत्यू ठरला कारणीभूत
नुकतीच मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये खोकल्याचे दूषित सिरप पिल्यामुळे काही निरागस बालकांचा मृत्यू झाल्याची हृदयद्रावक घटना उघडकीस आली होती. या प्रकरणाची केंद्र सरकारने अत्यंत गंभीर दखल घेतली आहे. या दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने देशातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची एक तातडीची बैठक बोलावली होती. या बैठकीत आरोग्य सचिव पुन्या सलिला श्रीवास्तव यांनी सर्व राज्य सरकारांना औषध बाजारावर कडक पाळत ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत.
