H5N1 Virus: आधीच महागाई आणि जागतिक युद्धाच्या सावटाखाली असलेल्या सर्वसामान्यांच्या चिंतेत आता आरोग्यविषयक संकटाची भर पडली आहे. नागपूरच्या सेमिनरी हिल्स येथील मध्यवर्ती शासकीय अंडी उबवणी केंद्रात ‘बर्ड फ्लू’ (Bird Flu) विषाणूने थैमान घातले असून, अवघ्या एका रात्रीत सुमारे ८०० ते १००० कोंबड्यांनी मान टाकली आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण विदर्भात खळबळ उडाली असून प्रशासकीय यंत्रणा तातडीने कामाला लागली आहे.
प्रयोगशाळेचा निर्वाणीचा अहवाल
कोंबड्यांच्या सामूहिक मृत्यूनंतर त्यांचे नमुने तातडीने भोपाळ येथील ‘नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हाय सिक्युरिटी ॲनिमल डिसीजेस’ या प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले होते. या प्रयोगशाळेने या ठिकाणी बर्ड फ्लूचा संसर्ग झाल्याच्या वृत्तावर शिक्कामोर्तब केले आहे. अहवाल प्राप्त होताच संसर्ग रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आणि ‘कलींग’ची (बाधित पक्षी नष्ट करण्याची) प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
काय आहे ‘बर्ड फ्लू’ आणि त्याचा धोका?
बर्ड फ्लू हा प्रामुख्याने H5N1 या विषाणूमुळे होणारा अत्यंत संसर्गजन्य आजार आहे.
- पक्षांमधील प्रसार: हा विषाणू पक्ष्यांमध्ये वेगाने पसरतो, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात पोल्ट्री व्यवसायाचे नुकसान होते.
- मानवी संसर्ग: हा आजार केवळ पक्ष्यांपुरता मर्यादित न राहता, बाधित पक्ष्यांच्या विष्ठा, लाळ किंवा थेट संपर्कात आल्यास मानवांनाही होऊ शकतो.
- लक्षणे: ताप, खोकला, घसा खवखवणे, स्नायू दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे ही या संसर्गाची प्राथमिक लक्षणे आहेत.
नागरिकांनी आणि व्यावसायिकांनी काय काळजी घ्यावी?
प्रशासनाने नागरिकांना घाबरून न जाता खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे:
- पोल्ट्री उत्पादने: चिकन आणि अंडी खाताना ती पूर्णपणे उच्च तापमानावर शिजवूनच खावीत. कच्चे किंवा अर्धवट शिजवलेले मांस खाणे टाळावे.
- व्यावसायिकांसाठी सूचना: कुक्कुटपालन करणाऱ्यांनी कामाच्या ठिकाणी मास्क आणि हातमोज्यांचा वापर अनिवार्य करावा.
- संपर्क टाळा: आजारी किंवा अचानक मृत पावलेल्या पक्ष्यांच्या संपर्कात येणे टाळावे आणि अशा घटनांची माहिती तातडीने पशुसंवर्धन विभागाला द्यावी.
इराण-इस्रायल संघर्षामुळे बाजारपेठेत आधीच अस्थिरता असताना, आता नागपुरातील या विषाणूच्या प्रादुर्भावामुळे कुक्कुटपालन व्यवसायासमोर मोठे आर्थिक संकट उभे ठाकले आहे.
