Census 2027 : भारतीय जनगणनेच्या इतिहासात प्रथमच डिजिटल क्रांती होत असून, २०२७ च्या जनगणनेसाठी नागरिकांना आता स्वतःची माहिती मोबाईलवर भरण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. १ ते १५ मे या कालावधीत नागरिक ‘सेल्फ एन्युमरेशन’ (स्वगणना) करू शकणार आहेत. यामुळे प्रगणकांवरील कामाचा ताण कमी होण्यास मदत होईल, असे जिल्हा प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
डिजिटल जनगणनेचे दोन टप्पे
यंदाची जनगणना ही देशातील १६ वी आणि स्वातंत्र्यानंतरची ८ वी जनगणना आहे. ही प्रक्रिया दोन टप्प्यांत पार पडणार आहे:
१. पहिला टप्पा (२०२६): घरयादी आणि घरगणना. यात घरांची स्थिती, सुविधा आणि मालमत्तेची माहिती घेतली जाईल.
२. दुसरा टप्पा (२०२७): प्रत्यक्ष लोकसंख्या गणना. यात प्रत्येक व्यक्तीची सविस्तर वैयक्तिक माहिती नोंदवली जाईल.
‘स्वगणना’ कशी करावी? (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत)
नागरिकांना १ मे पासून अधिकृत संकेतस्थळ se.census.gov.in वर जाऊन आपली माहिती भरता येईल:
- नोंदणी: पोर्टलवर जाऊन आपला मोबाईल क्रमांक नोंदवा.
- माहिती भरणे: कुटुंबातील सदस्यांची नावे, घराची स्थिती यासह सुमारे ३३ प्रकारची माहिती अर्जात भरावी लागेल.
- पडताळणी: तुम्ही भरलेली माहिती बरोबर आहे का, याची तपासणी १६ मे ते १५ जून या काळात प्रगणक (Enumerator) प्रत्यक्ष घरी येऊन करतील.
- प्रमाणन: माहिती योग्य असल्यास प्रगणक ती डिजिटल पद्धतीने सबमिट करतील.
इंटरनेट नसले तरी काम थांबणार नाही!
मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून ही जनगणना होत असल्याने अनेकांना इंटरनेटची चिंता होती. मात्र, प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, ‘सेन्सस २०२७-एचएलओ’ (Census 2027-HLO) ॲपमध्ये ऑफलाईन माहिती भरता येईल. एकदा माहिती भरली की, जेव्हा मोबाईल नेटवर्कमध्ये येईल, तेव्हा ती आपोआप शासनाच्या सर्व्हरवर अपलोड होईल.
नागरिकांना आवाहन
एका प्रगणकाला सुमारे १५० कुटुंबांची (७०० ते ८०० व्यक्ती) माहिती गोळा करायची आहे. नागरिकांनी स्वतःहून अचूक माहिती भरल्यास वेळ आणि श्रमाची मोठी बचत होणार आहे. “जनगणनेसाठी प्रशासनाला सहकार्य करा आणि माहिती भरताना ती पूर्णपणे सत्य असल्याची खात्री करा,” असे आवाहन जिल्हा प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे. सध्या या प्रक्रियेसाठी प्रगणक आणि पर्यवेक्षकांचे प्रशिक्षण युद्धपातळीवर सुरू आहे.
