फुलंब्री (संभाजीनागर) : महाराष्ट्र ग्रामीण बँकेच्या पीक कर्जाच्या दबावातून सुटका न मिळाल्याने आळंद (ता. फुलंब्री) येथील अल्पभूधारक शेतकरी दांपत्याने हातचा नस धरला. शुक्रवारी (२७ सप्टेंबर) पत्नी रमाबाई विलास जमधडे यांनी शेतातील विहिरीत उडी घेऊन आत्महत्या केली. दुसऱ्या दिवशी शनिवारी (२८ सप्टेंबर) पती विलास रामभाऊ जमधडे (वय ४३) यांनी पत्नीचे अंत्यसंस्कार उरकले आणि त्याच शेतात विहिरीपासून अवघ्या पाच फूट अंतरावर असलेल्या लिंबाच्या झाडाला दोरी लावून गळफास घेतला.
आत्महत्येपूर्वी विलास यांनी व्हॉट्सअॅप ग्रुपवर कर्जबाजारीपणामुळे हा निर्णय घेत असल्याचा भावनिक संदेश पाठवला होता. या घटनेने गावकऱ्यांमध्ये शोककळा पसरली असून, मराठवाड्यातील शेतकरी आत्महत्या वाढत असल्याची ही आणखी एक उदाहरण आहे.
पत्नीची कर्जाच्या दबावात विहिरीत उडी
ग्रामस्थांच्या माहितीनुसार, विलास जमधडे हे अल्पभूधारक शेतकरी असून, त्यांच्या नावावर केवळ ४३ गुंठे जमीन आहे. शेतीतून पुरेसा उत्पन्न न मिळाल्याने ते पत्नी रमाबाई यांच्यासोबत मजुरी करून उदरनिर्वाह चालवत होते. मात्र, बँक, सोसायटी आणि खासगी सावकारांकडून घेतलेल्या मोठ्या कर्जाच्या ओझ्याने त्यांचे जीवन त्रस्त झाले होते.
रमाबाई यांच्यावर देखील बचत गटाचे कर्ज होते. शुक्रवारी विलास गावी असतानाच रमाबाई यांनी शेतातील विहिरीत उडी घेऊन आत्महत्या केली. त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार झाले आणि मुलं-नातेवाईक घरी परतले. ही घटना विलास यांच्या मनावर इतकी बारीक की, त्यांनी पत्नीच्या पावलेखरडे पडत हा टोकाचा निर्णय घेतला.
व्हॉट्सअॅप ग्रुपवर भावनिक संदेश
शनिवारी सायंकाळी साडेपाच वाजता विलास यांनी शेतात जाऊन मोबाइलवरून व्हॉट्सअॅप ग्रुपवर भावनिक संदेश पाठवला. “मी विलास रामभाऊ जमधडे, माझ्यावर महाराष्ट्र ग्रामीण बँकेचे पीक कर्ज असल्यामुळे मी आत्महत्या करीत आहे. माझ्या बायकोने पण काल बँकेचे कर्ज असल्यामुळे आत्महत्या केली. सुमित, अमित मला माफ करा, पण माझी शेवटची इच्छा तुम्ही आळंद येथूनच शिक्षण पूर्ण करा. माझी प्रिय मुले,” असा शब्दशः मजकूर होता. या मेसेजमध्ये त्यांनी मुलांना (एक विवाहित मुलगी आणि दोन अविवाहित मुले) शिक्षण पूर्ण करण्याची विनंती केली. ग्रामस्थांनी मेसेज वाचताच घटनास्थळी धाव घेतली, पण शेत गावापासून दोन किलोमीटर दूर असल्याने पोहोचण्यास उशीर झाला. तेव्हापर्यंत विलास यांचा मृतदेह झाडाला लटकलेल्या अवस्थेत सापडला.
वडोद बाजार पोलिसांनी ग्रामस्थांच्या मदतीने मृतदेह खाली उतरवला आणि उत्तरीय तपासणीसाठी फुलंब्री उपजिल्हा रुग्णालयात पाठवला. प्राथमिक तपासात कर्ज हेच मुख्य कारण असल्याचे निष्पन्न झाले असून, आत्महत्या प्रकरणात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पोलिस सुत्रांनुसार, जमधडे दांपत्यावरचे कर्ज लाखात असल्याचे समोर येत आहे. या घटनेमुळे गावात हळहळ व्यक्त होत असून, ग्रामस्थांनी शासनाकडून कर्जमाफी आणि मदतीची मागणी केली आहे.
मराठवाड्यात शेतकरी आत्महत्या वाढतेय
ही घटना मराठवाड्यातील शेतकरी संकटाची आणखी एक साक्ष आहे. २०२५ च्या पहिल्या तिमाहीत संभाजीनागर विभागात २६९ शेतकरी आत्महत्या झाल्या, ज्या गेल्या वर्षीच्या २०४ पेक्षा ३२% जास्त आहेत. मराठवाड्यातील आठ जिल्ह्यांत जानेवारी-मार्च २०२५ मध्ये २६९ आत्महत्या नोंदवल्या गेल्या, ज्यात बीड (७१), संभाजीनागर (५०), नांदेड (३७) यांचा समावेश आहे. कर्ज, दुष्काळ, पीकनुकसान आणि MSP च्या अभावी ही संख्या वाढतेय. परभणी, नांदेडसारख्या जिल्ह्यांतही दांपत्याच्या आत्महत्यांची उदाहरणे समोर आली आहेत. शेतकरी संघटनांनी शासनाच्या धोरणांवर टीका केली असून, कर्जमाफी, विमा आणि हमीभावाची मागणी जोर धरली आहे.
