नवी दिल्ली : आज, 17 सप्टेंबर 2025 रोजी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र दामोदरदास मोदी यांचा 75 वा वाढदिवस देशभरात उत्साहात साजरा होत आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (RSS) स्वयंसेवक ते सलग तिसऱ्यांदा भारताचे पंतप्रधान बनण्यापर्यंतचा त्यांचा प्रवास प्रेरणादायी आहे.
गुजरातमधील वडनगर येथील सामान्य कुटुंबात जन्मलेल्या या व्यक्तीने रेल्वे स्टेशनवर चहा विकण्यापासून ते जगातील तिसऱ्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेचा (Third Largest Economy) नेता बनण्यापर्यंतचा टप्पा गाठला.
त्यांच्या कार्यकाळातील कलम 370 रद्द, पाकिस्तानला चोख प्रत्युत्तर आणि आयुष्मान भारत यांसारख्या ऐतिहासिक निर्णयांनी भारताची जागतिक प्रतिमा उंचावली आहे. चला, पंतप्रधान मोदी यांच्या जीवन आणि त्यांच्या प्रमुख निर्णयांची झलक पाहूया!
चहावाल्यापासून पंतप्रधानापर्यंत प्रेरणादायी जीवन
17 सप्टेंबर 1950 रोजी गुजरातच्या वडनगर येथे एका सामान्य कुटुंबात जन्मलेल्या नरेंद्र मोदी यांनी वडिलांसोबत रेल्वे स्टेशनवर चहा विकत आपल्या आयुष्याला सुरुवात केली. कोणालाही वाटले नसेल की हा मुलगा एक दिवस भारताचा पंतप्रधान होईल. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघात स्वयंसेवक म्हणून त्यांनी राजकीय प्रवासाला सुरुवात केली.
2001 ते 2014 पर्यंत गुजरातचे मुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आणि 2014 मध्ये भारतीय जनता पक्षाला पूर्ण बहुमताने सत्तेत आणले. 2014, 2019 आणि 2024 मध्ये सलग तिसऱ्यांदा त्यांनी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली, यामुळे ते भारताच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी नेत्यांपैकी एक ठरले.
मोठे आणि धाडसी निर्णय
पंतप्रधान मोदी यांच्या 11 वर्षांच्या कार्यकाळात घेतलेले काही ऐतिहासिक निर्णय खालीलप्रमाणे आहेत:
1. कलम 370 रद्द: जम्मू-काश्मीरचा कायापालट
5 ऑगस्ट 2019 रोजी मोदी सरकारने जम्मू-काश्मीरमधील कलम 370 आणि 35A रद्द करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला. यामुळे जम्मू-काश्मीर आणि लडाखला विशेष दर्जा संपुष्टात आला आणि केंद्र सरकारचे नियम तिथे लागू झाले. या निर्णयामुळे जम्मू-काश्मीरमध्ये विकासाला चालना मिळाली, दहशतवादावर नियंत्रण आले आणि नवे उद्योग-रोजगार निर्माण झाले. हा निर्णय अत्यंत नियोजनबद्ध आणि धाडसी होता. या निर्णयाने भारताच्या एकीकरणाला बळकटी दिली.
2. पाकिस्तानला चोख प्रत्युत्तर
2016 मध्ये उरी आणि 2019 मध्ये पुलवामा येथील दहशतवादी हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून मोदी सरकारने सर्जिकल स्ट्राइक आणि बालाकोट हवाई हल्ले घडवून आणले. पाकिस्तानच्या हद्दीत घुसून शेकडो दहशतवाद्यांचा खात्मा केला. “हा नवीन भारत आहे, घरात घुसून मारतो!” या धोरणाने भारताची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आक्रमक आणि ताकदवर प्रतिमा निर्माण झाली.
3. आयुष्मान भारत योजना, 6 कोटी ज्येष्ठांना मोफत उपचार
सप्टेंबर 2024 मध्ये आयुष्मान भारत योजनेचा विस्तार मंजूर झाला. 29 ऑक्टोबर 2024 रोजी आयुष्मान वंदना कार्ड लाँच करण्यात आले. यामुळे 70 वर्षांवरील सर्व ज्येष्ठ नागरिकांना 5 लाखांपर्यंत मोफत वैद्यकीय उपचार मिळणार आहेत. या योजनेमुळे 6 कोटी लोकांना आरोग्य विम्याचे कवच मिळाले, विशेषतः गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांना दिलासा मिळाला. यामुळे मोदींची लोकप्रियता आणखी वाढली.
जागतिक स्तरावर भारताचा डंका
पंतप्रधान मोदींच्या योग्य परराष्ट्र धोरण आणि अर्थव्यवस्थेच्या नियोजनामुळे भारत आज जगातील तिसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनला आहे. डिजिटल इंडिया, मेक इन इंडिया, स्टार्टअप इंडिया यांसारख्या योजनांनी उद्योग आणि रोजगाराला चालना मिळाली. G20, BRICS आणि QUAD मंचांवर भारताने मजबूत भूमिका घेतली. योग दिन, आयुर्वेद आणि भारतीय संस्कृतीला जागतिक स्तरावर मान मिळवून देण्यात मोदींचा मोठा वाटा आहे. आज जगभरात नरेंद्र मोदी हे एक प्रभावी आणि लोकप्रिय नेते म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या नेतृत्वाने भारताची जागतिक प्रतिमा सशक्त झाली आहे.
नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यकाळातील प्रमुख योजना
नरेंद्र मोदी यांनी 2014 पासून पंतप्रधान म्हणून अनेक महत्त्वाकांक्षी योजना आणि उपक्रम राबवले, ज्यांचा उद्देश भारताचा आर्थिक, सामाजिक आणि तांत्रिक विकास करणे आहे. यापैकी काही प्रमुख योजनांबद्दल थोडक्यात माहिती खाली दिली आहे:
- मेक इन इंडिया : भारताला जागतिक उत्पादन केंद्र (manufacturing hub) बनवणे आणि परदेशी गुंतवणूक आकर्षित करणे.
- डिजिटल इंडिया (Digital India) : डिजिटल साक्षरता, ऑनलाइन शासकीय सेवा आणि इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी वाढवणे.
- स्वच्छ भारत अभियान (Swachh Bharat Mission) : भारताला स्वच्छ आणि खुले शौचमुक्त (ODF) बनवणे.
- आयुष्मान भारत (Ayushman Bharat) : सर्वांसाठी परवडणारी आरोग्य सेवा उपलब्ध करणे.
- प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY) : 2022 पर्यंत सर्वांसाठी घरे, 2025 पर्यंत 4 कोटींहून अधिक घरे बांधली
- जीएसटी (Goods and Services Tax) : कर प्रणाली एकसमान करणे आणि ‘एक राष्ट्र, एक कर’ लागू करणे.
- प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना (PMUY) : गरीब कुटुंबांना मोफत LPG गॅस कनेक्शन देणे.
- अटल पेन्शन योजना (Atal Pension Yojana) : असंगठित क्षेत्रातील कामगारांना निवृत्तीवेतन सुरक्षा.
- स्किल इंडिया (Skill India) : तरुणांना रोजगारक्षम कौशल्ये शिकवणे.
- जल जीवन मिशन (Jal Jeevan Mission) : 2024 पर्यंत प्रत्येक ग्रामीण घरात नळाद्वारे स्वच्छ पाणी (आता 2025 पर्यंत विस्तारित).
इतर उल्लेखनीय योजना
- प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधी (PM-KISAN) : शेतकऱ्यांना ₹6,000 वार्षिक सहाय्य.
- आयसीडीएस (ICDS) : बाल आणि माता आरोग्य सुधारणा.
- इंटरनॅशनल सोलर अलायन्स (ISA) : नवीकरणीय ऊर्जा, विशेषत: सौर ऊर्जेला प्रोत्साहन.
- विकसित भारत 2047 : 2047 पर्यंत भारताला विकसित राष्ट्र बनवण्याचे दीर्घकालीन ध्येय.
