स्तनाचा कर्करोग हा प्रामुख्याने वृद्ध स्त्रियांना होणारा आजार मानला जात होता. मात्र, आता ही परिस्थिती बदलत आहे. अगदी तरुणींमध्येही या आजाराची प्रकरणे वाढत आहेत. आकडेवारीनुसार, तरुणींमधील स्तनाच्या कर्करोगाची प्रकरणे दरवर्षी वाढत आहेत, जी चिंतेची बाब बनत आहे. आकडेवारीनुसार, २०१२ ते २०२२ दरम्यान स्तनाच्या कर्करोगाचा दर दरवर्षी अंदाजे १.४ टक्के होता, जो ५० वर्षांवरील स्त्रियांपेक्षा जास्त आहे.
तज्ञांच्या मते, या वयोगटातील रुग्णांची जास्त संख्या ही भारतातील मोठ्या तरुण लोकसंख्येमुळे देखील आहे. याव्यतिरिक्त, अनेक जीवनशैली घटक देखील धोका वाढवतात. मद्यपान हे एक प्रमुख कारण मानले जाते, कारण ते शरीरातील इस्ट्रोजेनच्या पातळीवर परिणाम करू शकते आणि डीएनएला नुकसान पोहोचवू शकते. याशिवाय, लठ्ठपणा आणि बैठी जीवनशैलीमुळे स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढतो, कारण त्यामुळे हार्मोनल असंतुलन आणि दाह निर्माण होतो, ज्याचा संबंध कर्करोगाच्या विकासाशी आहे.
तसेच BRCA1 आणि BRCA2 मधील उत्परिवर्तनासारखे आनुवंशिक घटक स्तनाच्या कर्करोगात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. मात्र, बहुतेक प्रकरणांमध्ये, स्तनाचा कर्करोग आनुवंशिक नसतो. प्रदूषण आणि मायक्रोप्लास्टिकसारखे पर्यावरणीय घटक देखील स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढवणारे घटक मानले जातात. या विषयावरील संशोधन अजूनही सुरू आहे.
तपासणीचा अभाव आणि उशिरा निदान
भारतात स्तनाच्या कर्करोगासाठी व्यापक तपासणी होत नाही. याव्यतिरिक्त, तरुण महिलांना हा आजार होत नाही या समजुतीमुळे वेळेवर तपासणी करण्यास अनेकदा विलंब होतो. जनजागृतीचा अभाव आणि सामाजिक कलंक हे देखील महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात.
