नवी दिल्ली: आपल्या देशातील अनेक लोकांना असे वाटते की, फक्त मोठ्या वयाच्या लोकांनाच कर भरावा लागतो, परंतु तसे नाही. प्राप्तिकर विभागाचे नियम सांगतात की, कर भरण्यात खरे महत्त्व वयाचे नाही तर तुमचे उत्पन्न आहे. विशेषतः जेव्हा १८ वर्षांपेक्षा जास्त किंवा त्यापेक्षा कमी वयाच्या मुलांचा विचार केला जातो, तेव्हा त्यांना देखील प्राप्तिकर विवरणपत्र (ITR) भरावे लागते का ? चला सोप्या शब्दांत नियम जाणून घेऊया.
जर १८ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या तरुणाचे उत्पन्न आयकर सूट मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर त्याला स्वतःच्या नावाने आयटीआर दाखल करावा लागेल. या परिस्थितीत, त्याचे उत्पन्न पालकांच्या उत्पन्नात जोडले जाणार नाही. दुसरीकडे, जर मूल १८ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे असेल, तर बहुतेक प्रकरणांमध्ये त्याची कमाई पालकांच्या उत्पन्नात जोडली जाते. याला उत्पन्नाचे समूहीकरण म्हणतात. यानंतर, पालकांच्या एकूण उत्पन्नावर कर आकारला जातो. तथापि, जर मुलाचे वार्षिक उत्पन्न ₹ १,५०० किंवा त्यापेक्षा कमी असेल, तर त्यावर कोणताही कर आकारला जात नाही.
या उत्पन्नावर आयटीआर आवश्यक आहे का?
दुसरीकडे, जर अल्पवयीन मूल कला, क्रीडा किंवा टीव्ही शोसारख्या एखाद्या शोमध्ये भाग घेऊन पैसे कमवत असेल, तर त्या उत्पन्नावर वेगळे रिटर्न भरावे लागू शकते. ऑनलाईन कमाईच्या बाबतीत, नियम ऑफलाईन कमाईसारखेच आहेत. उत्पन्न शिकवणी, फ्रीलान्सिंग, गुंतवणूक किंवा कोणत्याही कामातून असो, जर ते निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर आयटीआर आवश्यक आहे.
याशिवाय, अशा मुलांना पॅन कार्ड घेणे देखील आवश्यक आहे, जेणेकरून ते त्यांचे उत्पन्न कायदेशीररित्या घोषित करू शकतील. पालक त्यांच्यासाठी पॅन कार्ड मिळविण्याची प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात. २०२२-२३ या आर्थिक वर्षात, ३१ जानेवारी २०२३ पर्यंत, १८ वर्षांखालील ४८०० हून अधिक अल्पवयीन मुलांनी त्यांचे आयटीआर दाखल केले आहेत.
