सुदान : सुदानमधील उत्तर दारफुर राज्याची राजधानी असलेल्या अल-फाशेर शहराजवळील निर्वासित छावणीत झालेल्या भयानक ड्रोन हल्ल्याने मानवता थरथरली आहे. रॅपिड सपोर्ट फोर्सेस (आरएसएफ) या निमलष्करी गटाने शुक्रवारी (१९ सप्टेंबर) पहाटे मशीदावर केलेल्या हल्ल्यात नमाज पठण करत असलेल्या ७५ हून अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाला.
मृतांमध्ये लहान मुले, स्त्रिया आणि वृद्धांचा समावेश असून, अनेकजण अजूनही ढिगाऱ्याखाली दबलेले आहेत. हा हल्ला सुदानच्या तिसऱ्या वर्षात असलेल्या यादवी युद्धातील सर्वात घृणास्पद घटनांपैकी एक आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय समुदायाने चिंता व्यक्त केली आहे.
नमाजच्या वेळी मृत्यूचा स्फोट
हा हल्ला अल-फाशेर शहराजवळील अबू शौक निर्वासित छावणीत असलेल्या मशीदेवर पहाटे सुमारे ५ वाजता झाला. आरएसएफने ड्रोनद्वारे मशीदाला लक्ष्य केले, ज्यामुळे संपूर्ण मशीद कोसळली आणि धडके इतकी प्रचंड होती की, तिचे तुकडे चारही बाजूंना विखुरले गेले. स्थानिक वैद्यकीय संघटना ‘सुदान डॉक्टर्स नेटवर्क’ आणि ‘इमर्जन्सी रिस्पॉन्स रूम्स’ यांनी सांगितले की, मृत्यूसंख्या ७५ पर्यंत पोहोचली असून, २० हून अधिक जण जखमी झाले आहेत. ढिगाऱ्यांतून मृतदेह बाहेर काढण्याचे काम अजूनही सुरू आहे, आणि ही संख्या वाढण्याची शक्यता आहे.
स्थानिक कार्यकर्ता संघटना ‘द रेसिस्टन्स कमिटी इन अल-फाशेर’ने सोशल मीडियावर हल्ल्याचा एक व्हिडीओ शेअर केला आहे, ज्यात मशीदेचे ढिगारे आणि विखुरलेले मृतदेह दिसतात. एपी वृत्तसंस्थेसारख्या आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी हा व्हिडीओ स्वतंत्रपणे पडताळला नाही, परंतु स्थानिक स्रोतांनुसार हा हल्ला निश्चितच आरएसएफचा आहे. एका रहिवाशाने बीबीसीला सांगितले, “नमाज सुरू असताना ड्रोन आला आणि काही क्षणांतच अनेक जण मारले गेले. ही एक भयानक कत्तल होती.”
More Than 70 Civilians Killed in Mosque Attack in El Fasher, Western #Sudan#QNA https://t.co/7xNJSYztsL pic.twitter.com/8Pv6CPF3Q6
— Qatar News Agency (@QNAEnglish) September 19, 2025
अल-फाशेरवर नियंत्रण मिळवण्याची मोहीम
आरएसएफने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली नसली तरी, सुदानचे संप्रभुता परिषद आणि लष्करी अधिकाऱ्यांनी त्यांना दोषी ठरवले आहे. अल-फाशेर हे दारफुरमधील शेवटचे शहर आहे जे अजूनही सुदानी लष्कराच्या नियंत्रणात आहे, आणि आरएसएफ गेल्या वर्षभरापासून येथे वेढा घालून आहे. एप्रिल २०२३ पासून सुरू झालेल्या लष्कर आणि आरएसएफ यांच्यातील संघर्षाने आता यादवीचे रूप धारण केले असून, आरएसएफ दारफुरवर पूर्ण नियंत्रण मिळवण्यासाठी आक्रमक मोहिम चालवत आहे. येल युनिव्हर्सिटीच्या ह्युमॅनिटेरियन रिसर्च लॅबच्या उपग्रह छवीनुसार, आरएसएफने जवळजवळ संपूर्ण छावणी ताब्यात घेतली असून, शहराचे विमानतळ आणि लष्करी मुख्यालय त्यांच्या गोळीबाराच्या 범ेत आले आहे.
या हल्ल्यानंतर शहरात भीषण लढाई तीव्र झाली असून, नागरिकांना पळण्याचा मार्ग नाही. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या माहितीनुसार, २०२५ च्या पहिल्या सहा महिन्यांत ३,३८४ नागरिक मारले गेले, जे २०२४ च्या संपूर्ण वर्षातील ८०% आहे. युद्धामुळे एकूण ४०,००० हून अधिक मृत्यू झाले असून, १.२ कोटी लोक विस्थापित झाले आहेत. यापैकी लाखो निर्वासित छावण्या आणि तात्पुरत्या आश्रयस्थानांमध्ये राहत आहेत, तर हजारो कुटुंबे अन्न आणि सुरक्षेच्या शोधात भटकत आहेत.
संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवाधिकार कार्यालयाने (OHCHR) या हल्ल्याचा निषेध केला असून, युद्धातील नागरिक हल्ले, लैंगिक हिंसा आणि जातीय दंगली वाढत असल्याचे नमूद केले आहे. आरएसएफवर बलात्कार, सार्वजनिक फाशी आणि निर्वासितांवर हल्ल्यांचा आरोप आहे. सुदान डॉक्टर्स नेटवर्कने हा हल्ला “घृणास्पद गुन्हा” म्हणून चिह्नित केला असून, आंतरराष्ट्रीय मदत आणि तपासाची मागणी केली आहे. मात्र, शहरातील असुरक्षिततेमुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्था माघार घेतल्या आहेत, ज्यामुळे मदत पोहोचवणे कठीण झाले आहे.
