MNREGA Rename: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने आज 12 डिसेंबर 2025 रोजी झालेल्या बैठकीत ग्रामीण रोजगाराबाबत एक महत्वाचा निर्णय घेतला आहे. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (मनरेगा) चे नाव बदलण्यात आले आहे. या योजनेचा नाव आता पूज्य बापू ग्रामीण रोजगार योजना असे करण्यात आले आहे. दरम्यान, या योजनेअंतर्गत कामाच्या दिवसांची संख्या देखील 125 करण्यात आली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, केंद्र सरकारने किमान वेतनातही सुधारणा केली आहे, ती प्रतिदिन 240 रुपये केली आहे.
योजना नरेगा या नावाने सुरू
ही योजना प्रथम राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा 2005 (नरेगा) म्हणून सुरू करण्यात आली. नंतर, तत्कालीन सरकारने त्यात सुधारणा करून तिचे नाव महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (मनरेगा) असे ठेवले. तेव्हापासून, तिचे नाव मनरेगा ठेवण्यात आले. आता, केंद्रातील भाजप सरकारने त्यात बदल करून तिचे नाव पूज्य बापू ग्रामीण रोजगार योजना असे ठेवले आहे. कामाच्या दिवसांची संख्या देखील वाढविण्यात आली आहे.
मनरेगा अंतर्गत कोणती कामे समाविष्ट आहेत?
मनरेगा अंतर्गत दिले जाणारे काम बहुतेक श्रम-केंद्रित असते. यामध्ये रस्ते बांधकाम, जलसंधारण उपक्रम, तलाव खोदकाम, बागकाम आणि गावांमध्ये सामुदायिक विकासाशी संबंधित विविध लहान-मोठे प्रकल्प समाविष्ट आहेत. या योजनेच्या फायद्यांमुळे ग्रामीण भागातील आर्थिक स्थिती मजबूत झाली आहे. शिवाय, गावांमध्ये कामाच्या उपलब्धतेमुळे ग्रामस्थांचे उत्पन्न स्थिर झाले आहे. या योजनेअंतर्गत महिलांना रोजगार मिळाल्याने योजनेत महिलांचा सहभागही लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. आता, नाव बदलण्याचा आणि कामाच्या दिवसांची संख्या वाढवण्याचा सरकारचा निर्णय ग्रामीण मजुरांना थेट फायदा देईल. वाढलेल्या वेतनामुळे त्यांचे उत्पन्नही वाढेल.
नवीन नाव ‘पुज्य बापू ग्रामीण रोजगार गॅरंटी योजना‘
संसदेचं हिवाळी अधिवेशन सुरु असतानाच आज केंद्रीय कॅबिनेटची बैठक पार पडली. या बैठकीत अनेक महत्वाचे निर्णय घेण्यात आले. यामध्ये काँग्रेस प्रणित युपीए सरकारनं 2005 मध्ये आणलेल्या महात्मा गांधी राष्ट्रीय रोजगार हमी योजना अधिनियम या कायद्याचं नाव बदललं आहे. याचं नाव आता ‘पुज्य बापू ग्रामीण रोजगार गॅरंटी योजना‘ असं असणार आहे. नाव बदलण्याबरोबरच या योजनेत काही महत्वाचे बदलही सरकारनं केले आहेत. त्यानुसार, सरकारनं रोजगार हमी देणारे दिवस वाढवले असून ते 124 दिवस करण्यात आले आहेत. तसंच मानधनातही वाढ करण्यात आली असून ते आता 240 रुपये दिवसाला इतकं असणार आहे.
