What is Perimenopause: पेरीमेनोपॉज हा असा काळ आहे जेव्हा स्त्रीचे शरीर हळूहळू रजोनिवृत्तीकडे जाते. या काळात शरीरातील हार्मोन्समध्ये चढ-उतार होतात आणि त्यामुळे अनेक प्रकारची लक्षणे दिसून येतात. यामध्ये अनियमित मासिक पाळी, रात्री घाम येणे, मूड स्विंग्स, थकवा, सांधेदुखी यांचा समावेश होतो. प्रत्येक महिलेचा हा अनुभव वेगळा असतो. काहींना सौम्य त्रास होतो, तर काहींना गंभीर लक्षणांना सामोरे जावे लागते.
पेरीमेनोपॉज आणि रजोनिवृत्तीतील फरक
पेरीमेनोपॉज: मासिक पाळी अजूनही सुरू असते, पण ती अनियमित होत जाते. हा टप्पा रजोनिवृत्ती सुरू होण्याच्या अनेक वर्षे आधी सुरू होऊ शकतो.
मेनोपॉज: सलग 12 महिने मासिक पाळी पूर्णपणे थांबली, की तिला रजोनिवृत्ती म्हणतात. यानंतर अंडाशय अंडी तयार करणे थांबवतात आणि स्त्रीची प्रजनन क्षमता संपते.
रजोनिवृत्तीनंतरचा काळ: रजोनिवृत्ती झाल्यानंतर हार्मोन्स स्थिर होतात. हा टप्पा पोस्ट-मेनोपॉजल काळ म्हणून ओळखला जातो. लोक सहसा रजोनिवृत्ती हा शब्द संपूर्ण संक्रमण प्रक्रियेसाठी वापरतात, पण प्रत्यक्षात तो केवळ शेवटच्या मासिक पाळीचा संदर्भ देतो. पेरीमेनोपॉजमध्ये खालील चार मुख्य हार्मोन्सची पातळी बदलते:
एस्ट्रोजेन: कमी झाल्यामुळे योनीत कोरडेपणा, मूत्रमार्गातील संसर्ग आणि अस्वस्थता जाणवू शकते.
प्रोजेस्टेरॉन: झोप, मासिक पाळीची नियमितता आणि रक्तस्त्राव प्रभावित होतो. त्यामुळे कालावधी लांबणे किंवा जास्त रक्तस्त्राव होऊ शकतो.
एफएसएच (फॉलिकल-स्टिम्युलेटिंग हार्मोन): अंडाशयात अंडी परिपक्व करण्यासाठी संकेत देते. पेरीमेनोपॉजमध्ये ही पातळी वाढते आणि रजोनिवृत्तीनंतरही उंच राहते.
टेस्टोस्टेरॉन: कामवासना, ऊर्जा आणि मानसिक स्पष्टतेशी संबंधित आहे. पातळी कमी झाल्यामुळे कामवासना कमी होणे किंवा थकवा जाणवू शकतो.
पेरीमेनोपॉज हा नैसर्गिक टप्पा आहे. योग्य माहिती, जीवनशैलीतील बदल, संतुलित आहार, व्यायाम आणि आवश्यक तेव्हा वैद्यकीय सल्ला घेतल्याने हा काळ सुलभतेने पार करता येऊ शकतो.
(Disclaimer: ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी प्रदान केली आहे. महाराष्ट्र जागरण या माहितीची कोणतीही हमी देत नाही. आरोग्यविषयक कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)
