हिवाळा संपताच आता उन्हाळा सुरु होत आहे. उन्हाळा अनेकांसाठी कडक सूर्यप्रकाश घेऊन येतो, पण तो कधीकधी जीवघेणा ठरू शकतो. जेव्हा शरीर जास्त गरम होते, तेव्हा त्याला उष्माघात म्हणतात. उष्माघात ही एक गंभीर स्थिती आहे. ज्यामध्ये शरीराचे तापमान अचानक वाढते आणि जर त्यावर त्वरित उपचार केले नाहीत, तर मृत्यू ओढवू शकतो.
जेव्हा शरीराचे तापमान खूप वेगाने वाढते, तेव्हा शरीर स्वतःला थंड ठेवण्यात अयशस्वी ठरते. या परिस्थितीत, मेंदू, हृदय आणि मूत्रपिंडांवर सर्वात आधी परिणाम होतो. अतिरिक्त उष्णतेमुळे मेंदूच्या पेशींचे नुकसान होते, ज्यामुळे गोंधळ, झटके येणे, कोमा किंवा मानसिक नियंत्रण गमावणे यांसारख्या स्थिती निर्माण होतात. शरीर थंड ठेवण्यासाठी हृदयाला अधिक मेहनत करावी लागते, ज्यामुळे हृदयाचे ठोके जलद आणि कमकुवत होऊ शकतात.
अतिरिक्त उष्णतेमुळे अवयव हळूहळू निकामी होतात. जर शरीराचे तापमान दीर्घकाळ जास्त राहिले आणि त्यावर त्वरित उपचार केले नाहीत, तर हे महत्त्वाचे अवयव पूर्णपणे खराब होऊ शकतात. यामुळे हळूहळू शरीराचा समतोल बिघडतो आणि मृत्यू ओढवतो.
उष्माघाताची लक्षणे काय?
उष्माघाताचे प्राथमिक आणि सर्वात प्रमुख लक्षण म्हणजे शरीरातील अतिरिक्त उष्णता. इतर लक्षणे देखील दिसू शकतात, जसे की मानसिक बदल, गोंधळ, अस्वस्थता, अस्पष्ट बोलणे, झटके येणे किंवा कोमा, गरम आणि कोरडी त्वचा, जास्त घाम येणे, पोटदुखी किंवा उलट्या, त्वचेवर लालसरपणा आणि हृदयाचे ठोके वाढणे, डोकेदुखी आणि श्वासोच्छ्वास जलद होणे. जर एखाद्या व्यक्तीला ही लक्षणे जाणवली, तर त्यांनी त्वरित वैद्यकीय मदत घ्यावी.
उष्माघात टाळण्यासाठी काय करावं?
– सैल आणि हलके कपडे घाला.
– स्वतःचे उन्हापासून संरक्षण करा. टोपी, सनग्लासेस आणि सनस्क्रीन लावा.
– भरपूर पाणी प्या.
– पार्क केलेल्या वाहनात कोणालाही कधीही एकटे सोडू नका.
– दिवसाच्या उष्णवेळी जास्त श्रमाची कामे करणे टाळा.
– आपल्या शरीराला उष्ण हवामानाशी हळूहळू जुळवून घ्या.
