Eknath Shinde Daregaon visit controversy : मराठा आरक्षणासाठी (Maratha Reservation) मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईच्या आझाद मैदानात 29 ऑगस्ट 2025 पासून सुरू केलेलं आमरण उपोषण आणि लाखो मराठा आंदोलकांचा आक्रमक चक्काजाम यामुळे मुंबईत तणावपूर्ण वातावरण आहे. बीएमसी मुख्यालयासमोर ठिय्या आंदोलन करत मराठा समाज आपला रोष व्यक्त करत आहे.
जोपर्यंत सरकार आरक्षणाबाबत स्पष्ट भूमिका जाहीर करत नाही, तोपर्यंत आंदोलन सुरू ठेवण्याचा निर्धार आंदोलकांनी व्यक्त केला आहे. याचवेळी, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आज (30 ऑगस्ट 2025) दुपारी आपल्या मूळ गावी दरेगाव (Daregaon) येथे जाणार असल्याचे वृत्त समोर आले आहे. यामुळे राजकीय चर्चांना उधाण आले आहे.
शिंदेंचा दरेगाव दौरा, गणेशोत्सव की रणनीती?
याबाबत मिळालेल्या माहितीनुसार, एकनाथ शिंदे गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने आपल्या मूळ गावी दरेगावात गणरायाच्या दर्शनासाठी जात आहेत. सूत्रांच्या माहितीनुसार, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी लालबागच्या राजाचे दर्शन घेऊन मुंबईतून परतल्यानंतर शिंदे दरेगावात रवाना होणार आहेत. हा दौरा पूर्वनियोजित नसल्याने त्यात बदल होण्याची शक्यताही व्यक्त केली जात आहे. मात्र, मराठा आंदोलनाने मुंबईत गदारोळ घातलेला असताना शिंदे यांचा हा अचानक दौरा राजकीय वर्तुळात प्रश्न उपस्थित करत आहे. आंदोलकांशी थेट संवाद साधण्याऐवजी शिंदे दरेगावात का जात आहेत, असा सवाल उपस्थित होत आहे.
दरम्यान, 2024 मध्ये मुख्यमंत्री असताना एकनाथ शिंदे यांनी वाशी (नवी मुंबई) येथे मनोज जरांगे पाटील यांच्याशी चर्चा करून मराठा समाजाला ओबीसी प्रवर्गात 10% आरक्षण देण्याचे आश्वासन दिले होते. या आश्वासनानंतर जरांगे यांनी आपले आंदोलन मागे घेतले होते. मात्र, आरक्षणाचा मुद्दा अद्याप सुटलेला नाही, ज्यामुळे जरांगे यांनी पुन्हा आझाद मैदानात आमरण उपोषण सुरू केले आहे. मराठा समाजाला कुणबी प्रमाणपत्रे देऊन ओबीसी प्रवर्गातील लाभ देण्याची मागणी तीव्र झाली आहे. शिंदे यांनी तत्कालीन मुख्यमंत्री म्हणून मराठा समाजाला ओबीसी लाभ देण्याची घोषणा केली होती, परंतु त्याची अंमलबजावणी पूर्ण झालेली नाही. यामुळे आंदोलकांमध्ये संताप आहे.
मुंबईत कडक बंदोबस्त, सरकारची कसोटी
मराठा आंदोलनामुळे मुंबईत कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी मुंबई पोलिसांनी कडक बंदोबस्त ठेवला आहे. आझाद मैदानात केवळ 5,000 आंदोलकांना परवानगी देण्यात आली होती, परंतु लाखो आंदोलकांनी तिथे गर्दी केल्याने पोलिसांवर ताण आला आहे. चार सुरक्षा पथके, मुंबई पोलीस, सीआयएसएफ, धडक कृती दल आणि सीआरपीएफचे जवान तैनात करण्यात आले आहेत. आंदोलकांनी शांततेने आंदोलन करण्याचे आवाहन जरांगे यांनी केले असले, तरी सरकार काय भूमिका घेणार, याकडे सर्वांचे लक्ष आहे.
राज्यात मोठी घडामोड?
शिंदे यांच्या दरेगाव दौऱ्यामुळे मराठा आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर अनेक तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. काहींचे मत आहे की, हा दौरा गणेशोत्सवाशी निगडीत असला तरी शिंदे यांनी आंदोलनाबाबत चर्चा टाळण्यासाठी ही वेळ निवडली असावी. दुसरीकडे, सरकारने मराठा समाजाला कुणबी, मराठा-कुणबी आणि कुणबी-मराठा जातीच्या प्रमाणपत्रांसाठी तालुकास्तरीय वंशावळ समितीला 30 जून 2026 पर्यंत मुदतवाढ दिली आहे, ज्यामुळे आंदोलनाला काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
